Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Yeni Düzenlemeler: Sektörü Neler Bekliyor?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 12 Ağustos 2026 tarihli ve 33338 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. İnşaat sektörünü ve özellikle yıkım faaliyetleriyle uğraşan müteahhitleri yakından ilgilendiren bu düzenleme ile yüksek yapıların yıkımı, patlayıcı kullanımı ve fenni mesuliyet konularında yeni ve sıkı kurallar getiriliyor.

İnsaatim.com okurları için bu yeni yönetmeliğin öne çıkan detaylarını ve sektöre olası yansımalarını derledik:

Yüksek Yapıların Yıkımına Özel Kurallar (Beşinci Bölüm Eklendi)

Yönetmeliğe eklenen “Beşinci Bölüm” ile birlikte, yüksek yapıların yıkımı ayrı bir değerlendirmeye tabi tutuldu. Yüksek yapı; bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binaları ifade ederken, bina yüksekliği 51,50 metreden veya yapı yüksekliği 60,50 metreden fazla olan binalar “çok yüksek yapı” olarak tanımlandı.

Bu kapsamda getirilen yeni kurallar:

• Güvenlik Tedbirleri: Yüksek yapıların yıkımında toz, titreşim ve gürültü sınır değerlerinin ilgili mevzuata ve yeni eklenen EK-5’e uygun olarak sağlanması zorunlu kılındı. Şantiye çevresinin perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı ile korunması mecburi hale getirildi.
• İş İskelesi Kurulumu: Yıkım planında iş iskelesi kurulumu öngörülmesi halinde, iskelelerin TS EN 12810 ve TS EN 12811 standartlarına uygun olması gerekecek.

Patlayıcı ile Yıkım Faaliyetlerinde Kontrol Artıyor

Patlayıcı ile yapılacak yıkımlar için çok daha sıkı denetim mekanizmaları devreye giriyor:

• Zorunlu Görevlendirmeler: Patlayıcı ile yapılan tüm yıkımlarda fenni mesuliyetin üstlenilmesi zorunlu kılındı. Ayrıca, patlayıcı ile yapılan yıkımlarda fenni mesuliyete ilave olarak “patlatmadan sorumlu mühendis” ve “ateşleyici” görevlendirilmesi şartı getirildi.
• Uzmanlık Şartı: Patlatmadan sorumlu mühendisin, belirli mühendislik (inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik) dallarından mezun olması ve Bakanlık onaylı sertifikaya veya ilgili alanda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olması gerekiyor. Ateşleyicinin ise (B) sınıfı yeterlik belgesine sahip olması şart.
• Saha Denetimi ve Kayıt: Patlatma anında şantiye sahasında patlatmadan sorumlu mühendis ve proje müellifi birlikte bulunacak. Hava şoku dalgalarını ölçmek için titreşim ve basınç sensörleri kullanılacak ve patlatma anı yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak. Test patlatmaları ise EK-5 esaslarına göre yapılabilecek ve Form-8’in doldurulması zorunlu olacak.

Fenni Mesuliyet İstisnaları ve Ruhsat Süreleri

• Fenni Mesuliyet: Bina yüksekliği 18,50 m’den az olan binaların yıkımlarında genel olarak fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem veya çevresel risk (okul, kültürel varlık vb. yakınlığı) durumlarında idare fenni mesuliyet talep edebilecek. İkiden fazla bodrum katı olan binalarda ise fenni mesuliyet zorunlu olacak.
• Kamu Yıkımları: 6306 sayılı Kanun (Kentsel Dönüşüm) kapsamında kamu kurumlarınca yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmayacak. Bu durumlarda kamu kurumları tüm fenni mesuliyeti üstlenecek.
• Ruhsat Uzatımı: Yapının bitişik nizam veya yüksek yapı sınıfında olması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, yıkım ruhsatı süresi ilgili idare tarafından bir defaya mahsus olmak üzere üç aya kadar uzatılabilecek.

Yürürlük Tarihleri

• Kamu yıkımlarında müteahhit/şantiye şefi aranmamasına ilişkin madde ve yürürlük maddeleri yayımı tarihinde (12 Ağustos 2026) yürürlüğe girdi.
• Diğer tüm yeni hükümler ise yayımı tarihinden bir yıl sonra (12 Ağustos 2027) yürürlüğe girecek.
• İhale kararı veya tarihi alınmış kamu yapıları için mevcut (eski) yönetmelik hükümleri uygulanmaya devam edecek.