Mimarlık ve Mühendislik Projeleri Dijital Ortama Taşınıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu yeni yönetmelik, İmar Kanununa tabi yapı ruhsatı başvurularında teslim edilmesi gereken mimari, statik, elektrik ve tesisat projelerinin dijital ortamda hazırlanmasına ilişkin standartları belirliyor.

Kapsam ve İstisnalar

Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan alanlarda yapılacak yeni binaları kapsamakla birlikte, bodrum katı hariç en fazla iki katlı ve 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar ile tarım ve hayvancılık amaçlı tesisleri (entegre tesis niteliğinde olmayanlar) kapsam dışında bırakıyor.

PDF/A ve BIM Dönemi

Yeni düzenleme ile birlikte, proje müellifleri tarafından hazırlanan iki boyutlu (2B) proje çizimlerinin PDF/A formatında ilgili idarelere teslim edilmesi zorunlu hale getiriliyor. Ayrıca, projelerin üç boyutlu (3B) yapı bilgi modellemesi (BIM) tabanlı olarak, uluslararası standartlara (TS EN ISO 19650-1 ve TS EN ISO 19650-2) uygun şekilde hazırlanması ve IFC formatında sunulması gerekecek. Bu sayede projelerin ortak bir dilde, yapılandırılmış verilerle paylaşılması ve incelenmesi sağlanacak.

Kademeli Geçiş

Yönetmeliğin 1 Eylül 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanırken, dijitalleşmeye geçişte bazı kademeli uygulamalar öngörülüyor.

• 2B Proje Çizimleri (PDF/A): Nüfusu 2.000.000’u geçen illerin 600.000’den büyük belediyelerinde, toplam inşaat alanı 5.000 metrekareyi aşan binalar dışındaki yapılar için bu zorunluluk 1 Mart 2029 tarihine kadar uygulanmayacak.
• 3B BIM Modelleri (IFC): Kapsamdaki binaların büyüklüğüne ve bulundukları illerin/ilçelerin nüfusuna bağlı olarak 1 Eylül 2029’dan 1 Eylül 2032’ye kadar uzanan kademeli bir geçiş süreci uygulanacak. Örneğin; nüfusu büyük şehirlerdeki dev projeler için geçiş daha erken başlayacak. Konut ve ticaret+konut kullanımlı binalar dışındaki binalar için ise bu uygulama 1 Eylül 2033’e kadar ertelendi.

Bu yeni yönetmeliğin inşaat sektöründe proje inceleme süreçlerini hızlandırması, hataları minimize etmesi ve yapı denetim mekanizmalarını daha şeffaf hale getirmesi bekleniyor. Ancak sektör temsilcileri, yeni yazılımlara ve standartlara uyum sürecinin getirebileceği eğitim ve altyapı maliyetlerine de dikkat çekiyor. Sektör paydaşlarının bu dönüşüme hazırlanması büyük önem taşıyor.

Alındı: Resmi Gazete

Ekler: Projeler nasıl olmalı?