Sigara yasağının gayrimenkul sektörüne etkisi

Sigara yasağı, sağlığımızı aktif ya da pasif içiciler olarak olumlu yönde etkiliyor. Ancak bu durumun yan etkilerinin de görüleceği  gözardı edilemez bir gerçek. AVM’lerde ziyaretçilerin kalış süresi azalıyor ve belki de bu kural diğer bazı ülkelerde de olduğu gibi evlerimizin içine kadar girecek… Yıllar önce otobüs yolculuklarında sigara içen bir toplumken, bu duruma da alışabilecek miyiz?

Özlem YILMAZ/Sabah EMLAK

TURYAP Yönetim Kurulu Üyelerinden Başak SONER, sigara yasağının gayrimenkul sektörünü nasıl etkilediği hakkındaki görüşlerini açıkladı. Soner, “Alışveriş merkezleri kapalı alanlara getirilen sigara yasağından elbette hayli etkilendi. Geçiş döneminde bazılarında food- court’lara üstü açık olan bölümler yapıldı; buralarda sigara içilebiliyordu. Bu uygulamayla gelen kişi sayısında pek bir eksilme olmasa da ziyaretçinin kalış süresinin azaldığı gözlendi.

Çıkan yasanın 19 Temmuz 2009’a kadar AVM dışındaki özel restoran ve kafelerin sigara yasağını restoran yöneticilerinin inisiyatiflerine bırakması, AVM’ lerle aralarında haksız rekabet doğurmuştu. Bu bize göre en önemli hataydı.

Şu günlerde yaz aylarını yaşıyor olmamız insanları AVM’ lerde vakit geçirmek yerine açık havada olmaya itiyor. Ziyaretçilerin kalış süresinin azalması ve sigara yasağının yaz dönemi gibi “low season” a denk gelmesi sıkıntıyı artırıyor. AVM’lerin cirosunda yasakla birlikte düşüş gerçekleştiğini gözlemliyoruz. Ancak bu oranı sadece sigara yasağına bağlamak çok doğru olmaz. Aynı tarihlere denk gelen siyasi ve ekonomik bunalımla birleşen bir olumsuz hava bu süreçte moral bozukluğuna yol açarak düşüşe sebep oldu.

Yasak elbette pek çoğumuzun hayatını derinden etkiledi. Ama bu etki, nereden bakarsanız bakın sağlık olarak geri dönecek. Her geçen gün kapılarda sigara içen tiryakilerin azalacağını umuyoruz. Yine de yasanın tiryakiler için eziyete dönüşmemesi için çalışılmalı.

Çok değil 15 sene önce şehirlerarası otobüs yolculuklarında hemen hemen herkes sigara içer ve otobüsün içi bir gaz odasından farksız hale gelirdi. İçen içmeyen o kötü havayı solur ve yolculuklarımız birer eziyete dönüşürdü. Şimdi hepimiz kanıksadık.

Aynı yasak bundan iki sene önce, en az bizim kadar sigara tüketen bir ülke olan İtalya’da yürürlüğe girdiğinde herkes birbirine aynı soruyu soruyordu: “Şimdi ne olacak?”. İtalya’da barlar dahil olmak üzere tüm restoranlarda,  sigara yasağı işte o günden beri yürürlükte. Sonuç: Daha temiz caddeler, daha temiz akşam yemekleri daha temiz ve sağlıklı bir toplum!” Dedi.

Soner, krizin etkisi yaşanırken aynı zamanda yaz aylarının başlangıcıyla “low season”a girdiğimiz bu dönemde, sigara yasağının gelmesiyle de bir hayli sarsılan AVM’lerin metrekare birim fiyatlarının tablosunu önümüze seriyor.

Alışveriş merkezleri metrekare birim  fiyatları:

Yurtdışında sigara yasağı sadece AVM gibi ortak kullanım alanlarını değil, aynı zamanda konut gibi özel kullanım alanlarını da kapsayacak şekilde olabiliyor.

“AMERİKA’DA, SİGARA İÇENLER KİRALIK EV BULMAKTA ZORLUK ÇEKİYOR”

Sigara içme yasağının uygulanmasıyla birkaç değişik kanunu da beraberinde getirmesiyle ilgili açıklamada bulunan Soner, “Yurtdışında Sigara içme yasağı uygulanırken birkaç değişik kanunu da beraber getirdi. Bazı bölgeler “sigara içilmez” kuralını, hem iş yerlerinde hem de yerleşim yerlerindeki binalarda, ortak kullanım alanlarından başlayarak açık ve kapalı alanlarını da kapsamak üzere uyguladılar.. Tek istisna durum; kira kontratı bu uygulamanın başladığı tarihten önce yapılmış ise, kontrat süresi dolana kadar kiracıyı rahatsız etmemek için sessiz kalınalabiliyor. Kira süresi bittiğinde bu durum otomatik olarak ortadan kalkarak yeni uygulama başlatılıyor.
   
California, 1998’de kapalı alanlarda sigara içmeyi yasaklayan Amerika’daki ilk eyalet oldu. Arkasından birkaç eyalet bunu izledi. Washington eyaletinde ise pencerelerin ve kapı girişlerinin yaklaşık 8 metre mesafesine kadarki alanlar yine bu kanunla koruma altına alındı.

Aralık 2007’de, Seattle’s King County Housing Authority pilot program uygulamasını oylamadan geçirerek 222 apartman dairesinden oluşan 3 ayrı binada sigara yasağı getirdi. Ayni idari bölgeye ait 2700 ünitelik toplu konutlar da ortak kullanım alanlarında sigara yasağı getirildi. “ dedi.
 
“Sigara içmek kira kontratını bozabilir”

Sigara kullanan kiracıların işinin zorlaştığından bahseden Soner sözlerine şu şekilde devam etti: “California’nin Calabasas şehri, 2006 yılında kiralık apartmanlarda ortak kullanım alanlarında sigara içme yasağı uygulamaya başlattı; 2007’de kiralık dairelerin % 80’inde sigara içmeye sabit ve kalıcı bir yasak getirdi. Sigara içilmeyen bu üniteleri kiralamak için uygulanacak olan bu maddedeki koşul ise; “ünite içersinde sigara içmek yasaktır ve kira kontratını bozan bir eylemdir. Eğer mal sahibi bir kiracının sigara içtiğine dair diğer kiracılarından yazılı olarak iki şikayet alırsa, bu kanuna göre o kiracıyı evden çıkartabilir”.
 
Büyüyen bir taleple ev sahipleri kiralık dairelerinde sigara içimine izin vermiyorlar, ya da “Bu binada sigara içilmez” ilanları ile dairelerini kiraya veriyorlar.”

Kaynak: Sabah Emlak

Eklenme tarihi: 04 Ağustos 2009